Gminny Program Rewitalizacji dla Miasta Inowrocławia do roku 2030

Co to jest rewitalizacja?

1. Pojęcie Rewitalizacji.
Rewitalizacja z łac. re-+vita – dosłownie: przywrócenie do życia, ożywienie, ang. revitalization, urban renewal, urban redevelopment. W języku polskim pojęcie rewitalizacji nadużywane bywa jako nazwa wszelkich remontów, adaptacji, czy też modernizacji. Tymczasem pojęcie to odnosi się do działań podejmowanych w dużej skali (np. dzielnica, część miasta) i w odniesieniu do wielu płaszczyzn funkcjonowania przestrzeni miejskiej (np. architektonicznej, społecznej, ekonomicznej, kulturowej). Pojęciem rewitalizacji określa się proces przemian przestrzennych, społecznych i ekonomicznych na zdegradowanych obszarach miast. Przez degradację rozumie się pogorszenie stanu infrastruktury miejskiej, jak również negatywne zjawiska zachodzące w sferze społecznej. Rewitalizacja ma przyczynić się do poprawy jakości życia mieszkańców, przywrócenia ładu przestrzennego, ożywienia gospodarczego oraz odbudowy więzi społecznych.

2. Rewitalizacja - co to jest, na czym polega?
Rewitalizacja stanowi proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzony w sposób kompleksowy, poprzez zintegrowane działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni i gospodarki, skoncentrowane terytorialnie, prowadzone przez interesariuszy rewitalizacji na podstawie programu rewitalizacji. Przygotowanie, koordynowanie i tworzenie warunków do prowadzenia rewitalizacji, a także jej prowadzenie w zakresie właściwości gminy, stanowią jej zadania własne, wobec czego Miasto Inowrocław przystąpiło do opracowania Gminnego Programu Rewitalizacji. 

3. Gminny Program Rewitalizacji Miasta Inowrocławia.
Gminny Program Rewitalizacji jest inicjowanym, opracowanym i uchwalonym przez Radę Miejską, wieloletnim programem działań całościowych, obejmującym powiązane wzajemnie przedsięwzięcia w sferze społecznej, gospodarczej, przestrzenno-funkcjonalnej, technicznej lub środowiskowej, zmierzającym do wyprowadzenia obszaru zdegradowanego ze stanu kryzysowego oraz stworzenia warunków do jego zrównoważonego rozwoju.    
Pierwszym etapem prac nad Gminnym Programem Rewitalizacji było wyznaczenie obszaru zdegradowanego (OZ) i obszaru rewitalizacji (OR). Dnia 25.09.2023 r. Rada Miejska Inowrocławia podjęła Uchwałę nr LXXII/634/2023 w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji na terenie miasta Inowrocławia. W tym samym dniu Rada Miejska podjęła także uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia Gminnego Programu Rewitalizacji dla Miasta Inowrocławia do 2030 roku. 
Uchwała ta stała się punktem wyjścia do rozpoczęcia drugiego etapu prac czyli określenia sposobów wyprowadzenia wyznaczonego obszaru rewitalizacji ze stanu kryzysowego W celu wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji sporządzona została diagnoza, której zadaniem było wskazanie obszaru gminy znajdującego się w stanie kryzysowym z powodu koncentracji negatywnych zjawisk w sferze społecznej oraz w co najmniej jednej ze sfer: gospodarczej, technicznej, przestrzenno-funkcjonalnej lub środowiskowej. 
Diagnoza opracowywana była w okresie od stycznia do września 2023 r., a analizowane w niej dane statystyczne, które posłużyły do wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji zostały zebrane według stanu na dzień 31.12.2021 r.    
 W odpowiedzi na zidentyfikowane problemy, wyznaczono odpowiadające im cele rewitalizacji pozwalające na ich rozwiązanie lub złagodzenie. Poniżej sformułowane cele są pochodną wizji określającej stan końcowy procesu rewitalizacji w roku 2030 i są ukierunkowane na osiąganie efektów procesów rewitalizacji w województwie kujawsko-pomorskim. Do każdego z celów rewitalizacji przypisano konkretne kierunki działań. Stanowią one zestawienie najważniejszych grup działań pozwalających na osiągnięcie przyjętych założeń. 

 W wyniku przeprowadzonej delimitacji na obszarze rewitalizacji zdiagnozowano następujące problemy: 
  •  Uzależnienie od korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. 
  •  Niski poziom bezpieczeństwa. 
  •  Deficyt terenów zieleni miejskiej w Śródmieściu 
 
Aby przeciwdziałać zdiagnozowanym problemom zdefiniowano cele, a następnie kierunki działań i przedsięwzięcia, których realizacja doprowadzi do osiągnięcia zakładanych celów. 
Celem głównym w niniejszym programie jest Wzrost aktywności społecznej i zawodowej oraz ożywienie społeczne. 
 
Osiągnięcie tego celu będzie możliwe dzięki realizacji następujących kierunków działań:
  •  Aktywizacja społeczna i zawodowa osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz integracja lokalnej społeczności.
  •  Poprawa bezpieczeństwa w mieście. 
  •  Zapewnienie mieszkańcom wysokiej jakości bezpiecznych przestrzeni publicznych.

4. Jaki obszar miasta Inowrocławia podlega rewitalizacji.
Na podstawie zgromadzonych danych oraz przeprowadzonych analiz wyznaczono obszar zdegradowany, czyli taki, w którym obserwujemy nagromadzenie negatywnych zjawisk między innymi ubóstwa, bezrobocia, złego stanu technicznego budynków mieszkalnych. Największa skala nagromadzenia problemów została zdiagnozowana w Śródmieściu. Tereny te zostały uznane za obszar rewitalizacji, na którym, z uwagi na istotne znaczenie dla rozwoju lokalnego, zamierza się prowadzić rewitalizację.
WYZNACZONE OBSZARY REWITALIZACJI: 
ŚRÓDMIEŚCIE
ŚRÓDMIEŚCIE
5. Na czym polega programowanie rewitalizacji?
Działania rewitalizacyjne (często nazywane projektami rewitalizacyjnymi) planuje się w taki sposób, aby były skoncentrowane co najmniej na dwóch płaszczyznach: terytorialnie (aby były realizowane na obszarze zdegradowanym wskazanym do rewitalizacji) oraz problemowo (aby kilka projektów miało na celu rozwiązanie danego problemu w różny sposób i w różnej skali - co znacząco zwiększa szansę trwałego rozwiązania go lub usunięcia). Projekty rewitalizacyjne składają się na program czyli plan działań rewitalizacyjnych, których wykonanie ma zahamować proces degradacji i przywrócić żywotność w tym obszarze miasta, który został dotknięty degradacją.
Program rewitalizacji jest programem wieloletnim, długofalowym, bowiem proces rewitalizacji jest długotrwały – zajmuje więcej czasu niż prace remontowe, czy modernizacyjne. Projekty rewitalizacyjne są przygotowywane i realizowane zarówno przez samorząd miasta – jego administrację lokalną i samorządowe jednostki organizacyjne (np. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej), jak i różne podmioty sektora prywatnego – przedsiębiorców, organizacje pozarządowe, związki wyznaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie itp.
Cechą charakterystyczną programowania procesu rewitalizacji jest prowadzenie go w taki sposób, aby umożliwić współdziałanie różnym podmiotom, instytucjom i osobom, zarówno na etapie planowania jak i realizacji projektów rewitalizacyjnych.

6. W jaki sposób można sfinansować działania rewitalizacyjne? Gdzie szukać pomocy finansowej, tj. brakujących pieniędzy niezbędnych na realizację projektu?
Finansowanie projektu rewitalizacyjnego zależy od możliwości projektodawcy. Zazwyczaj koszty pokrywane są z kilku źródeł, poprzez tzw. montaż finansowy, na który składają się środki własne projektodawcy (zgłaszającego projekt), dotacje, darowizny, pożyczki, środki ze zbiórek publicznych itd.
Podstawą do sfinansowania projektu rewitalizacyjnego, jak i każdego innego, są zasoby własne pomysłodawcy, w tym zasoby informacji i umiejętności w pozyskaniu pomocy finansowej (od podmiotów publicznych i prywatnych). Wachlarz możliwości jest dość szeroki, a określenie potencjalnych źródeł dofinansowania zależy od tego, czego projekt dotyczy i na czym będzie się koncentrował. Popularne jest założenie, że jedynym źródłem dofinansowania projektów rewitalizacyjnych są fundusze Unii Europejskiej (www.funduszeeuropejskie.gov.pl).
Największa część środków na działania rewitalizacyjne pochodzi z dwóch funduszy UE – Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Środki UE nie są jednak jedynym źródłem finansowania rewitalizacji. Coraz większa część działań jest realizowana w całości, bez pomocy UE, z kapitału projektodawców, kredytów (pożyczek, w tym częściowo umarzanych jak np. dofinansowanie niektórych projektów z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (www.wfosigw.torun.pl), obligacji, zbiórek publicznych. Warto pamiętać, że oprócz tego można uzyskać pomoc finansową również z dotacji celowej, funduszu pożyczkowego czy też ze środków prywatnej fundacji.
Więcej informacji: 
www.rewitalizacja.gov.pl
www.kujawsko-pomorskie.pl/planowanie-strategiczne-i-przestrzenne/rewitalizacja

REWITALIZACJA KROK PO KROKU


Załączniki:
  1. Gminny Program Rewitalizacji dla Miasta Inowrocławia link